Productiviteit

Het belangrijkste gereedschap op de meeste werkplekken is de computer, daarom heeft de computer een grote invloed op de totale ?output? van een organisatie. De computer neemt gedurende de dag voor veel mensen een centrale plek in.
Door het verbeteren van de efficiëntie (en het gevoel van welbevinden) kan zowel de individuele als ook de bedrijfsbrede productiviteit verbeteren.
In de huidige mondiale concurrentie is de productiviteit een essentiële concurrentiefactor. Daarom is het van groot belang om de steeds te blijven werken aan een verbetering van de ?output? om zo de kosten in de hand te houden. Daarin nemen beeldschermwerkplekken als productiefactor een steeds grotere plaats in.

Bij productiviteitsverlies als gevolg van klachten aan de nek, schouder en arm wordt meestal alleen gekeken naar het ziekteverzuim. Belangrijk is echter te vermelden dat het o­nzichtbare verzuim (grijs verzuim) 5 maal hoger is dan het ziekteverzuim (Hagberg, 2002, productiviteit gemeten middels een vragenlijst). Dit grijze verzuim is veel minder zichtbaar dan het ziekteverzuim, maar daarom niet minder kostbaar.

Voor de volgende factoren zijn vanuit wetenschappelijk o­nderzoek aanwijzingen dat er een directe samenhang is met de productiviteit:

1. Kijkafstand. Jaschinski-Kruza (1988) vergeleek de productiviteit bij een kijkafstand van 50 centimeter met die bij een kijkafstand van 100 centimeter. Jaschinski-Kruza vond een verhoogde productiviteit voor de lange kijkafstand met twee keer zo grote tekens. Om een productiviteitsvoordeel te behalen moet men dus de kijkafstand vergroten, maar tegelijk de tekens groter maken.
2. Kijkhoek. Sommerich et al., (1998) heeft de productiviteit in relatie tot de kijkhoek o­nderzocht. Hij vond een 10% hogere productiviteit wanneer het midden van het beeldscherm 35° o­nder ooghoogte werd geplaatst (de proefpersoon moest een kolom met referenties aan de rechterzijde van het scherm vergelijken met een kolom aan de linkerzijde en de verschillen corrigeren, het aantal referenties dat werd aangepast was de maat voor de productiviteit).
3. Toetsfeedback toetsenbord. o­nduidelijke tactiele en of auditieve feedback tijdens het indrukken van een toets leidt tot een groter aantal fouten, waardoor de productiviteit vermindert (Feuerstein, 1997, Yoshitake, 1995).
4. Micropauzes. Wanneer voldoende micropauzes worden genomen, neemt de accuratesse significant toe met 1-5% (Koparadekar 1994, Swanson 1989). Juist het herstellen van typefouten kost veel tijd, daarom zal dit een relatief grote impact hebben op de productiviteit.
5. Zitten en staan afwisselen. Personen die met een zit-sta-tafel werken hoeven minder frequent (47%) en minder lang pauze te nemen (56%), omdat de vermoeidheid minder is (Dainoff). Daardoor kunnen ze per dag langer, en dus productiever, werken en dat ze minder lang en minder vaak hoeven te pauzeren.
   Winkle en Oxenburgh (1990) hebben in een uitvoerig artikel de voordelen van zitten ten opzichte van staan benoemd. Zij kwamen in hun o­nderzoek tot de conclusie dat het afwisselen van zitten en staan de beste manier is om een gezonde en productieve werkwijze te behouden.
6. Ergonomisch meubilair. Francis en Dressel (1990) hebben o­nderzoek gedaan bij ambtenaren. Zij vergeleken de productiviteit en de tevredenheid van drie verschillende situaties (1) ?de standaard situatie? bij de overheid waarbij niet verstelbaar meubilair is gebruikt. (2) nieuw modulair meubilair met een nieuw modern design en (3) ergonomisch verstelbaar meubilair met een nieuw en modern design. Bij de eerste groep was geen verandering in productiviteit, bij de tweede groep was de tevredenheid hoger, maar er was ook geen verschil in productiviteit. Bij de laatste groep daarentegen waren zowel de productiviteit als ook de tevredenheid hoger. Francis en Dressel schatten dat de investering in ergonomisch meubilair binnen 11 maanden is terugbetaald.
7. Rollermouse. Wynn (2002) heeft een o­nderzoek gedaan naar de Rollermouse. Het wisselen tussen toetsenbord en muis gaat bij gebruik van de Rollermouse sneller dan bij een conventionele muis. Daarom was de verwachting dat gebruik van de Rollermouse leidt tot 7,8% tijdsbesparing, tijdens het o­nderzoek bleek dat de werkelijke tijdsbesparing iets lager is, namelijk 4,7%. Niettemin een aanzienlijke tijdsbesparing die een zeer gunstige Return o­n Investment oplevert. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat in deze studie is uitgegaan van de in Amerika gebruikelijke opzet waarbij een toetsenbordlade wordt gebruikt. Daarom zijn deze resultaten niet 1 op 1 op de Europese situatie van toepassing.
8. Beeldkwaliteit. Platte beeldschermen (TFT/LCD) hebben een veel betere resolutie en zijn minder gevoelig voor lichtinval dan de conventionele beeldschermen (CRT). Daardoor wordt de leessnelheid met 10-30% verhoogd (Ziefle, 2001). Een hoge resolutie van het beeldscherm leidt tot scherpere tekens op het scherm en daarmee tot een hogere leessnelheid (Wright, 1999).
9. Tekstcontrast (donkere tekens op een lichte achtergrond). Bauer and Cavonius (1980) vonden een lagere foutscore wanneer donkere letters en een lichte achtergrond werden gebruikt. Snyder (1990) vergeleek ook een donkere achtergrond met een lichte achtergrond. Acht van de tien proefpersonen had een hogere productiviteit wanneer een lichte achtergrondkleur werd gebruikt. De verbetering varieerde van 2% tot zelfs 31,6%. De uit te voeren taak was het opzoeken van gegevens op het scherm en het controlerend lezen van documenten.
   

Onduidelijk effect op productiviteit:

• Laptopsteunen. Mogelijk kan de productiviteit bij het werken op een laptop worden verhoogd door gebruik van een laptopsteun. Boersma (2003) vindt bij gebruik van een laptopsteun een gelijke productiviteit vergeleken met gebruik van een laptop zonder laptopsteun. Lindblad (2003) daarentegen vindt een 17% hogere productiviteit.

Lagere productiviteit:

1. Bij trackballs en trackpoints is de productiviteit lager dan bij gewone muizen, maar deze lagere productiviteit lijkt bij langdurig gebruik te verdwijnen (Zöllner 1999).
2. Met een verticale muis (niet Evoluent, maar bijv. Renaissance muis of Anir muis) Er kan minder precies worden gepositioneerd. Waarschijnlijk is dit ook de reden dat de productiviteit (na 2 weken gebruik) 11% minder is dan bij een gewone muis (Milner 1988). Mogelijk verdwijnt dit effect bij langduriger gebruik.