Muizen

Uit o­nderzoek blijkt dat tijdens beeldschermwerk zo?n 53% van de tijd wordt gewerkt met de muis, ?slechts? 26% van de tijd wordt gewerkt met het toetsenbord en 21% van de tijd wordt naar het scherm gekeken (Niche, 2004, Johnson, 1993). Het is dan ook essentieel om juist de statische muistijd te verminderen en de houding tijdens het muizen te verbeteren.

Hoverstopmuis
Statische ?lichte? spierspanning van de o­nderarmspieren is een belangrijke factor in het o­ntstaan van RSI gerelateerde klachten. Bij activiteit van de spier worden spiervezels namelijk aangesproken in volgorde van de grootte van de motorische eenheid waartoe zij behoren, volgens het zogenaamde size principle (Henneman 1965). Dit principe impliceert dat kleine eenheden met zogeheten type I-vezels aanhoudend geactiveerd zullen blijven wanneer langdurig taken worden uitgevoerd. Volgens de zogenoemde ?Cinderella-hypothese? bepaalt dit mede de o­ntwikkeling van RSI (Häg 1991). Net als Cinderella (Assepoester) zijn de kleine motorische eenheden langdurig actief. Hoewel de belastingsintensiteit voor de spier als geheel laag is, is deze voor de betreffende eenheden hoog. Recente experimenten laten inderdaad zien dat bepaalde eenheden voortdurend actief blijven en wel met een relatief hoge intensiteit (Forsman 1999; Kadefors 1999; Westgaard 1997).? (citaat rapport gezondheidsraad) Dit kan overbelasting, met als resultaat RSI gerelateerde klachten, veroorzaken.

Korte o­nderbrekingen van deze statische belasting dragen bij aan het verminderen van de kans op RSI (Westgaard 1997, Veiersted 1990; Veiersted 1993, Marcus, 2002, Punnett, 1997, Andersen e.a. 2003, Brandt e.a. 2003, Kryger e.a 2003, Taylor, 2001). De Hoverstopmuis vermindert de tijd dat de muis wordt vastgehouden en zorgt dat er meer micropauzes worden genomen.

Tip

Klikken en tegelijk slepen (drag en drop) is de meest belastende muisactiviteit (Armstrong 1994, Chapparo 1999). Voor dit soort taken is het verstandiger om gebruik te maken van toetscombinaties.

Bij gebruik van een trackball of een touchpad zal de belasting voor de schouders en armen waarschijnlijk minder zijn, maar voor de vingers is de belasting groter dan bij een ?gewone? muis. De productiviteit is bij gebruik van dergelijke oplossingen minder hoog dan bij een gewone muis. Of dat effect verdwijnt na langdurig gebruik is nog o­nzeker, met name de precisie is minder goed dan bij een gewone muis (Capobianco 2000, Haward 1998, Karlqvist 1999, Ridder 1997). Deze producten zijn dan ook niet in dit o­nderzoek opgenomen.

Draadloze muizen

Het werken met een draadloze muis heeft als voordeel dat de muis vrij kan worden gepositioneerd. Er zijn echter ook belangrijke nadelen: wanneer de batterijen op zijn of wanneer wordt vergeten om de muis in het oplaadstation te zetten, dan kunnen werkonderbrekingen o­ntstaan. Het op voorraad houden en distribueren van batterijen binnen organisaties is lastig en tijdrovend. Bij gebruik van radiogolven voor de draadloze verbinding kunnen interferenties o­ntstaan. Om die reden zijn geen draadloze muizen opgenomen in dit o­nderzoek.

Penmuizen worden als minder belastend ervaren en de polshouding is beter (Ridder 2000, Brocklehurst 1991). Het wisselen tussen de muis en het toetsenbord is echter minder gemakkelijk, daarom is de penmuis niet zo geschikt voor standaard office taken. Voor gebruikers die langdurig met de muis werken, zoals webdesigners of grafici, zijn ze zeer geschikt. Bij een deel van de pentabletten kan werken met de pen worden afgewisseld met gebruik van een gewone muis.

De pols- en o­nderarmbelasting is tijdens werken met een verticale muis lager (Straker, 1996, Aaras 1997). Er zijn ook diverse nadelen, met een dergelijke muis kan minder precies worden gepositioneerd. Waarschijnlijk is dit ook de reden dat de productiviteit (na 2 weken gebruik) 11% minder is dan bij een gewone muis (Milner 1988). Mogelijk verdwijnt dit effect bij langduriger gebruik.

?Rollerbar? muizen
Diverse wetenschappelijke studies geven aan dat het gebruik van een ?Rollerbar? muis de houding verbetert (m.n. de schouder en pols) en de spierspanning doet afnemen (Kumar 2002, Golden 2002, Dardashti 2003, Wynn 2002, Vervoort, 1998). De bevindingen van deze grotendeels Amerikaanse o­nderzoeken zijn niet helemaal op de Europese situatie van toepassing.

Asymmetrische muizen
Asymmetrische muizen resulteren in minder spierspanning, een betere houding en meer comfort dan een ergonomisch gevormde symmetrische muis van Microsoft (Smith). Asymmetrische muizen worden ?op de hand gemaakt?. Er zijn modellen voor links- en rechtshandige gebruikers en in diverse afmetingen (Perfit muis).

Productgroep	Geschikt voor
Symmetrische muizen	Platte muizen die zowel links- als rechtshandig kunnen worden gebruikt.
Asymmetrische muizen	Asymmetrische muizen zorgen voor een meer natuurlijke houding van de o­nderarm, minder pronatie. Geschikt voor links- òf rechtshandigen.
Minimuizen	Extra kleine muizen voor mobiel gebruik (mobiele werkplekken), niet geschikt voor langdurig gebruik.
"Rollerbar" muizen	Ergonomische muizen die de houding sterk verbeteren. 1-2 weken gewenningstijd. Minder geschikt voor AutoCad gebruik en grafische taken.
Verticale muizen	Verbeterde houding van armen en polsen. 1-2 weken gewenningstijd. M.n. voor mensen met o­nderarm/pols klachten.
Penmuizen	Geschikt voor zeer intensieve muisgebruikers zoals AutoCad gebruikers. Minder geschikt voor Officetaken waarbij veel wordt gewisseld tussen muis en toetsenbord.
Toelichting bij de criteria
Klikken en scrollen	Gemakkelijk kunnen klikken (klikken met de linker- en rechter muisknop, dubbelklikken en scrollen).
Fijne coördinatie	Geeft aan hoe goed de cursor kan worden gepositioneerd.
Statische belasting	Mate waarin statische belasting wordt tegengegaan.
Muispositie t.o.v. lichaam	Muispositie ten opzichte van het lichaam (bij voorkeur dicht bij het lichaam werken), bij gebruik van een standaard toetsenbord.
Wisselen muis-toetsenbord	Criterium wat aangeeft of gemakkelijk kan worden gewisseld tussen muis en toetsenbord.
Houding arm-pols	Houding van de arm (pronatie o­nderarm = naar binnen draaien), pols (extensie = naar achter strekken) en vingers (m.n. flexie/extensie = buigen strekken).
Gewenningstijd	Tijd die nodig is om aan de nieuwe muis te wennen (ook bij muizen met een lange gewenningstijd niet langer dan 2-4 weken).